Matsun dansı

Bugün geleneksel Ermeni danslarından Matsun (yoğurt) , Echmiadzin (Bu isimde önemli bir kilise var Ermenistan’da)  ve Mayroke’yi öğrendim. Echmiadzin çok eski bir dansmış, hristiyanlık öncesi Ermeniler’in pagan zamanlarına dayanıyormuş. Çember olunuyor herkes kollarını uzatıp elini yanındakinin omzuna koyuyor. Sağ kol dıştan, sol kol içten sarıyor. Zıplamalı ayak değiştirmeli adımlar var.Kollar ileri geriye salınıyor. Hızlıca geldiği bir an var o an çok güzel birşeyler oluyor sanki çemberde. Bu dans güneş dansıymış. Güneşi selamlıyormuş. Eğiliyoruz bazen, bazen yukarıya bakıyoruz. Kolların yere düşen gölgesi de birşey demek oluyordu unuttum. Matsun benim favori dansım oldu bugün. Sadece kadınların dansı bu. Neden? Çünkü yoğurdu kadınlar yapıyor. Yoğurdu mayaladıktan sonra ortaya koyup etrafında dans ederlermiş, daha lezzetli olsun diye. Bunun adımları daha kolaydı sağ ayağın ucu dışa, içe, dışa dönüyor sonra birşeyler oluyor sol ayak geriye, sağ yine ileri geri dönüyor derken sağa yürünüyor sola yürünüyor gibi bir şeyler. Çok iyi öğrenemedim. Ne güzelmiş kurdukları ilişki yaşamla. Yoğurt yapıyorlar, dans ediyorlar etrafında sonra. Şimdi öyle şeylere hiç vaktimiz yok, yoğurt bile yapmıyoruz. Birşeyler için dans etmeye hiç vaktimiz yok, ancak düğünlerde ediyoruz. Özel durumlar yaratılması gerekiyor dans etmek için, özel mekanlar. Oysa eskiden çok daha hayatın içindeymiş dans belki de. Diğer dans Mayroke de tereyağ yapılan çıkrıkmış. Bu çıkrık asılır sonra da uzun süre sallanırmış. Sonra dönmenin etkisiyle çıkrığın kenarlarına yapışmış olan yağ kazınır tereyağ elde edilirmiş anladığım kadarıyla. Bu dansta da o sallama hareketini andıran bir ayak hareketi var hızlıca önce ayağın ucu basıyor sonra tamamı biraz öne gelirken. Sözlü bir şarkıydı bu. Yukarıdaki Collectif Medz Bazar’ın yorumu. Mariam, buradaki doğaçlama dans grubunda tanıştığım arkadaşım, anlattı dansların hikayelerini bir yandan dansları öğrenirken. Ermeni kültürü konusunda çok şey biliyor, ilgilenip araştırıyormuş. Bugün katıldığım grubun adı Hayk Hacardı Hayk Kahramanları. Değişik grupları ziyaret ediyorum bu hafta böyle. Hayk Ermeniler’in soyunun dayandığı kişi gibi bir figür. Tişörtleri vardı bu isimde grubun, Üzerinde Ararat dağı ve Karabağ’ın dahil olduğu bir Ermenistan haritası olan. Mariam’e büyükanneleri Türkiye’den mi geliyor diye sormuşrum geçen gün, biz Batı Ermenistan diyoruz tabii ama evet diye anlattı. Adana bölgesinden geliyorlarmış doğru hatırlıyorsam. Dolama dolamayı şarkısını çok seviyormuş. Onu söyledi biraz, ilk kez Collectif Medz Bazar’dan dinlemiş. Türkçe, Ermenice, Kürtçe ve başka dillerde şarkılar söylüyor Collectif Medz Bazaar.  Mariam Dersim’e gelmiş bir projeyle, halk oyunlarıyla ilgili, orada Türkiye’ye olan bakış açısının değişmeye başladığını söyledi. Biraz daha katıymış sanırım önceden. Ailesi de Türkiye’ye gitmesini asla istemezmiş mesela. Türkçe şarkı mırıldanırken bazen arkadaşları ne Türkçe şarkı mı falan diyorlarmış ama o seviyor ve söylüyormuş. Ne güzel yaptığı şey Collectif Medz Bazar’ın. Müziği köprü yapıyorlar kapalı sınıra. Birbirimizin dilinde şarkılar söyleyebiliyoruz onlar sayesinde, onlar aracılığıyla. Ne güzel!

 

Burada da biraz Ermenistan’ın güneşli sokakları. Aylaklık yapıp ara sokaklara girdim hava iyi olunca. Heykeli olan adam, bir zamanlar Yerevan sokaklarında dolanır insanlara çiçekler verirmiş. Ölünce heykelini yapmışlar sokağa.

Advertisements
Matsun dansı

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s